دسته‌ها
دانستنی های طلا و جواهر

آیا مطالبی که گاها درباره خواص و فواید سنگ ها ارائه می شود , حقیقت دارد ؟

آیا مطالبی که گاها درباره خواص و فواید سنگ ها ارائه می شود , حقیقت دارد ؟

استفاده از خواص و فواید سنگ ‌ها برای درمان بیماری ‌های جسمی و روحی از دوران باستان مورد استقبال مردم بوده و قدمت چندین هزارساله دارد . شواهد کاربرد سنگ‌ های طبیعی برای درمان بیماری ‌های مختلف در قدیمی ‌ترین تمدن‌ های بشری به چشم می خورد . اگرچه این نوع درمان در تاریخ قدمتی طولانی دارد ولی مطالعات آکادمیک روی مکانیسم آن در سال‌ های اخیر آغاز شده است و امروزه در دنیا این علم را با نام جم‌ تراپی (gem therapy) و به ‌عنوان یکی از شاخه ‌های طب مکمل طبقه‌ بندی می کنند .

سنگ درمانی چیست

در طول تاریخ از سنگ‌ های خاص برای اهداف درمانی ، محافظت افراد در برابر بلایای طبیعی و تاثیرات نا مطلوب محیطی استفاده می شده است . قدیمی‌ ترین گزارش ‌ها در مورد خواص درمانی سنگ ‌ها و گوهرها به چهار هزار سال پیش از میلاد مسیح باز میگردد . در حال حاضر قدیمی‌ ترین شواهد مکتوب درباره سنگ ‌درمانی مربوط به کتیبه‌ های سومری و متون علوم بودایی هند باستان است .

در طب سنتی هند دستورات دقیقی در مورد تهیه پودر و خمیر با سنگ‌ های شفا بخش وجود دارد . در خاور دور و چین باستان نیز درمانگران از خواص درمانی سنگ ‌ها آگاه بودند و از آنها در درمان بیماران استفاده می کردند و ممارست در این امر , این کشور را به یکی از بزرگ ‌ترین عرضه‌ کنندگان گوهر و سنگ های شفابخش در دنیا تبدیل کرده است . همچنین در یونان باستان مردم بر این اعتقاد بودند که همراه داشتن سنگ ها و مصرف پودر آنها به صورت خوراکی ، ارواح پلید را از آنها دور نگه می ‌دارد و به این ترتیب از انواع بیماری‌ ها، چشم‌زخم‌ ها، بلایا و فجایع درامان می ماندند .

جم تراپی چیست

صحبت از قدرت وی‍ژه و منحصربفرد سنگ‌ های شفابخش تنها در میان عامه مردم نبوده و افرادی مثل ارسطو ، فیلسوف مشهور یونانی نیز در این باره صحبت کرده‌ اند . مردمان روم باستان نیز تحت‌ تاثیر اعتقادات یونان و دیگر تمدن‌ های باستانی ، برای رفع بیماری و داشتن اقبال خوب , برخی سنگ ‌های صیقلی را در طول جنگ ‌ها با خود حمل می‌کردند .

ایرانیان نیز به‌ خصوص پس از اسلام توجه خاصی به خواص درمانی و متافیزیکی سنگ ‌ها داشتند و در آثار متعددی به تاثیر این سنگ ‌ها بر سلامت جسم و روح اشاره شده است . صباح ‌بن ‌عمران از جواهرشناسان عهد‌ هارون ‌الرشید عباسی و عطار ابن محمد , منجم و مولف کتاب «منافع‌ الاحجار» از معروف‌ ترین این افراد در آن دوره هستند . اما در این میان بدون شک ارزشمند ترین و مهم‌ ترین کتاب‌ گوهرشناسی ایران , کتاب «الجماهر فی ‌الجواهر» اثر ابوریحان بیرونی به عربی و رساله «تنسوخنامه ایلخانی» اثر خواجه نصیرالدین طوسی به فارسی است که در آن به خواص سنگ ‌های متعددی اشاره شده است .

خواص سنگهای معدنی

در قدمت کاربرد سنگ‌ ها در کشور همین بس که ابن ‌سینا از سنگ سیترین در درمان تمایل به خودکشی استفاده می ‌کرده است . هیلد گارد ، درمانگر صاحب ‌نام قرن دوازدهم میلادی نیز از جمله کسانی بود که به سنگ‌ درمانی اعتقاد داشت . از جمله روش ‌های درمانی این زن درمانگر، قرار دادن سنگ‌ های خاص روی نقاط ویژه ‌ای از بدن و همچنین نوشاندن آب به بیماران از ظرفی بود که سنگ‌ های شفابخش یک شبانه‌ روز در آن قرار داشتند . وی در کتاب خود «فیزیکا» به توضیح خواص درمانی سنگ های نیمه ‌قیمتی پرداخته است و می‌نویسد : «پزشکان برای درمان بیماری ‌ها باید یک دید کل‌نگر نسبت به وجود انسان داشته باشند و تاثیر عوامل محیطی مانند ارتعاشات دریافت ‌شده از سنگ‌ های شفابخش را نیز در درمان بیماری در نظر بگیرند.»

پاراسلسوس ، مشهورترین پزشک اروپایی دوره رنسانس نیز مطالعات فراوانی درباره ویژگی ‌های سنگ‌ های شفابخش و مواد معدنی و ساختمان فیزیکی و فرمول شیمیایی آنها انجام داده است . نظریه وی که به رغم گذشت چند قرن هنوز سرلوحه کار پزشکان کل‌نگر امروز است ، در مورد سنگ ‌ها و خواص درمانی آنها این است که از سنگ ‌های شفابخش نه تنها می توان در درمان علایم بیماری‌ ها بلکه برای مداوای دلایل عمیق بیماری‌ ها نیز استفاده کرد . پاراسلسوس می‌گوید : «تنها یک منشا برای سلامت وجود دارد و آن نیروی نامحدود ، پرقدرت و آگاه درون ما انسان ‌هاست و این شفاگر درون ، می‌تواند همه بیماری ‌ها را درمان کند‌ . تنها دلیل بروز بیماری این است که شفاگر درون به دلیل عادت ‌های ناسالم زندگی و بی ‌توجهی انسان ‌ها، دچار ضعف و ناتوانی شده است. من هنگام درمان بیماران صرفا تلاش می کنم نیروی شفابخش درونی‌ شان را دوباره زنده کنم.»

فواید سنگهای معدنی در درمان بیماریها

با تمام این تفاسیر در مستندات و روایات معتبر،‌ همچنان راهکاری برای کشف مکانیسم اثرات جسمی و روحی سنگ‌ ها یافت نشده است . به این ترتیب با اینکه بیشتر متخصصان و صاحب ‌نظران به طور ضمنی وجود این خواص را تایید می کنند ، اما هنوز نگاه‌ های علمی به این موضوع با شک و تردید همراه است .

نوشته شده توسط : دکتر باقر مینایی
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران
معاون دانشگاه طب سنتی دانشگاه علوم پزشکی تهران
دکترای تخصصی طب سنتی ایرانی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *